Wilno

Wilno – miasto od wieków usytuowane na pograniczu różnych kultur i religii, zachwyca dziś wspaniałą atmosferą oraz licznymi, utrzymanymi w rozmaitych stylach architektonicznych zabytkami. Ale Wilno to także miasto bardzo nowoczesne, pełne eleganckich sklepów, klimatycznych kawiarenek i znakomitych restauracji, w których serwowane są sycące żmudzkie bliny, tradycyjne cepeliny oraz wyśmienite chłodniki. Dla Polaków Wilno ma znaczenie szczególne, w końcu przez dwa wieki miasto to stanowiło stolicę połączonego z Koroną Wielkiego Księstwa Litewskiego, a po zawarciu Unii lubelskiej – także główny ośrodek kulturalno – naukowy Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Sercem Wilna jest Stare Miasto (lit. Senamiestis), usytuowane u podnóża gór Zamkowej, Trzykrzyskiej i Bekieszowej. To właśnie tutaj zlokalizowany jest wileński zespół zamkowy, główne place miasta – Katedralny i Ratuszowy, a także wiele wspaniałych zabytków świeckich i sakralnych. Zwiedzanie Wilna warto jest rozpocząć od wspięcia się na Górę Zamkową, z której rozciąga się znakomity widok na starówkę (z uwagi na swoją wartość historyczno – kulturową, wpisaną w 1994 r. na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO). Na 40 – metrowej Górze Zamkowej, zwanej też Górą Giedymina (lit. Giedimino Kalnas) znajdują się pozostałości Zamku Górnego – średniowiecznej fortecy, niemal doszczętnie zniszczonej w trakcie wojny polsko – rosyjskiej 1654 – 1667. Najlepiej zachowanym obiektem jest tu Wieża Giedymina (lit. Gedimino bokštas), wewnątrz której mieści się dziś Muzeum Zamku Górnego.

U podnóża Góry Zamkowej zlokalizowane są kolejne elementy wileńskiego zespołu zamkowego – Zamek Dolny, katedra oraz gmachy Nowego i Starego Arsenału. Zamek Dolny (lit. Žemutinė pilis) to rekonstrukcja renesansowej rezydencji Jagiellonów, która, podobnie jak Zamek Górny, została zniszczona w poł. XVII w. Wileńska katedra, czyli oficjalnie mówiąc Bazylika archikatedralna św. Stanisława Biskupa i św. Władysława (lit. Vilniaus Šv. Stanislovo ir Šv. Vladislovo arkikatedra bazilika), to z kolei budowla klasycystyczna, wzniesiona w II poł. XVIII w. przez Wawrzyńca Gucewicza. W katedrze znajduje się zabytkowa kaplica św. Kazimierza i tutaj także pochowani są król Aleksander Jagiellończyk oraz dwie żony króla Zygmunta Augusta – Elżbieta Habsburżanka i Barbara Radziwiłłówna. Usytuowane po wschodniej i północnej stronie Góry Zamkowej, gmachy Nowego i Starego Arsenału, stanowią dziś siedziby oddziałów najlepszych w Wilnie placówek muzealnych – Muzeum Narodowego Litwy (lit. Lietuvos Nacionalinis Muziejus) i Litewskiego Muzeum Sztuki (lit. Lietuvos Dailes Muziejus).

Tradycyjna trasa turystyczna wiedzie od Góry Zamkowej do Ostrej Bramy, usytuowanej na południowym krańcu Starego Miasta. Ulica Zamkowa (lit. Pillies), stanowiąca pierwszy fragment tej trasy, pełna jest śladów polskości, dość powiedzieć, że pod nr 8 znajduje się kamienica Zawadzkich, w której mieszkał pierwszy wydawca dzieł Mickiewicza – Józef Zawadzki, pod nr 22 usytuowany jest gmach Kolegium Medycznego, w którym dzieciństwo spędził Juliusz Słowacki, a pod nr 24 stoi dom, w którym w latach 1830 – 1835 mieszkał Józef Ignacy Kraszewski. Przy ul. Zamkowej znajduje się także rozległy kompleks Uniwersytetu Wileńskiego (lit. Vilniaus Universitetas), w którym na przestrzeni wieków wykładali chociażby Piotra Skarga, Joachim Lelewel i Władysław Tatarkiewicz, a uczyli się m.in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Czesław Miłosz i Paweł Jasienica. W obrębie kompleksu uniwersyteckiego wznosi się jedna z perełek baroku wileńskiego, dzieła Jana Krzysztofa Glaubitza – kościół św. Jana.

Kolejne fragmenty głównej trasy turystycznej Wilna stanowią ulice Wielka (lit. Didžioji gatvė) i Ostrobramska (lit. Aušros Vartų gatvė). Do ul. Wielkiej przylega od zachodu Plac Ratuszowy, którego centralnym punktem jest okazały, klasycystyczny Ratusz. Ale przy tej ulicy wznoszą się także wspaniałe pałace – Paców i Chodkiewiczów, dwie okazałe cerkwie – św. Paraskewy i św. Mikołaja, a także przepiękny, wczesnobarokowy kościół św. Kazimierza. W Pałacu Paców mieści się dziś Ambasada i Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej oraz Instytut Polski w Wilnie, a w Pałacu Chodkiewiczów – Wileńska Galeria Obrazów. Cerkwie św. Paraskewy (lit. Piatnickajos cerkvė) i św. Mikołaja (lit. Šv. Nikolajaus cerkvė), to budowle XVI – wieczne, przebudowane w XIX w. z polecenia okrutnego generał – gubernatora Michaiła Murawjowa, natomiast kościół św. Kazimierza (lit. Šv. Kazimiero bažnyčia) to najstarsza świątynia barokowa w Wilnie i pierwsza tutaj siedziba jezuitów. Natomiast przy ostatnim odcinku trasy turystycznej, czyli przy ul. Ostrobramskiej, wznoszą się dwa wspaniałe, prawosławne monastery – Klasztor Bazylianów (lit. Bazilijonų vienuolynas) i Monaster św. Ducha(lit. Šv. Dvasios Vienuolyno). Klasztor Bazylianów cieszy się szczególnym zainteresowaniem polskich turystów, ponieważ to właśnie tutaj więziony był w latach 20 – tych XIX w. Adam Mickiewicz i tutaj także znajduje się dziś zrekonstruowana cela klasztorna, która posłużyła poecie za pierwowzór literackiej „celi Konrada”. Zamykająca ul. Ostrobramską od południa Ostra Brama (lit. Aušros Varta), to jedyna, zachowana do dziś brama miejska Wilna, wewnątrz które znajduje się słynne Sanktuarium Ostrobramskie.

Jeśli chodzi o zabytki Starego Miasta usytuowane poza główną trasą turystyczną, to na szczególną uwagę zasługują gotyckie kościoły św. Anny i Bernardynów, Dom – muzeum Adama Mickiewicza w Zaułku Bernardyńskim oraz kościół św. Katarzyny. XV – wieczny kościół św. Anny stanowi jeden z najpiękniejszych przykładów gotyku płomienistego na terenie Europy Środkowej, z kolei nieco młodszy kościół Bernardynów jest imponującą budowlą sakralną o charakterze obronnym. Obie te świątynie usytuowane są tuż obok siebie, a na placu przed nimi wznosi się pomnik Adama Mickiewicza dzieła Gediminasa Jokūbonisa. Kościół św. Katarzyny to z kolei prawdziwa perła baroku wileńskiego, dzieła Jana Krzysztofa Glaubitza, przed którą, nota bene, stoi pomnik Stanisława Moniuszki.

Zwiedzając Wilno nie sposób jest także nie przespacerować się Prospektem Giedymina (lit. Gedimino prospektas) – reprezentacyjną ulicą, stanowiącą główną oś rządowej dzielnicy Centrum (lit. Centras). Przy Prospekcie Giedymina znajduje się wiele znaczących obiektów, w tym m.in. Pałac Rządu Republiki, Sejm Litewski, Narodowy Teatr Dramatyczny czy też Teatr Narodowy Opery i Baletu. W sąsiedztwie Prospektu usytuowane jest także Więzienie na Łukiszkach – jedno z najstraszniejszych więzień carskiej Rosji, a później także ZSRR oraz Muzeum Ofiar Ludobójstwa. Choć Prospekt Giedymina ma dosyć oficjalny charakter, to jednak przy alei działa wiele znakomitych kawiarni i restauracji, a podczas dorocznego jarmarku odpustowego Kaziuk wystawiane są tu także liczne kramy kupieckie.

Poza Starym Miastem i dzielnicą Centrum dwa jeszcze miejsca zasługują na szczególną uwagę, a są to Cmentarz na Rossie (lit. Rasų kapinės) i XVII – wieczny Kościół św. św. Piotra i Pawła na Antokolu (lit. Šv. apaštalų Petro ir Povilo bažnyčia). Cmentarz na Rossie należy do prestiżowego grona polskich nekropolii narodowych – tutaj pochowanych jest wielu znakomitych polityków, naukowców i artystów, a także żołnierze polegli w trakcie wojny polsko – bolszewickiej 1919 – 1920 i II wojny światowej. Tutaj także znajduje się Mauzoleum Matki i Serca Syna, w którym pogrzebano serce marszałka Józefa Piłsudskiego i szczątki jego matki – Marii z Bilewiczów. Z kolei kościół św. św. Piotra i Pawła na Antokolu to świątynia mogąca się poszczycić jednym z najpiękniejszych wnętrz barokowych w Europie. Na jej wystrój składa się blisko 2 tys. stiukowych rzeźb, płaskorzeźb i ornamentów.

VN:F [1.9.22_1171]
OCEŃ TO MIEJSCE:
Rating: 4.5/5 (2 votes cast)
Wilno, 4.5 out of 5 based on 2 ratings

Dodaj opinię o tym miejscu